/, مطالب/تجارت الکترونیک در ایران

تجارت الکترونیک در ایران

تجارت الکترونیک ایران در حال و آینده

آماری از وضعیت تجارت الکترونیک در ایران

تجارت الکترونیکی در ایران بسیار نوپا و در مراحل اولیه است. اما اهمیت فناوری اطلاعات باعث شده تا تدوین و اجرای قوانین و لوایح مورد نیاز در این عرصه همواره مد نظر مسئولان ایران باشد. اما به‌نظر می‌رسد با وجود برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های آموزشی متعدد هنوز میزان آگاهی افراد و تجار کشور از نحوه استفاده از امکانات موجود برای تجارت الکترونیکی کم است. از سوی دیگر نبود شناخت از میزان امنیت موجود در شبکه داخلی و جهانی باعث شده‌است که اطمینان لازم وجود نداشته باشد البته برخی از فروشگاه‌های اینترنتی با استفاده از روش‌هایی مانند نماد اعتماد، تحویل درب منزل یا گارانتی برگشت وجه، سعی کرده‌اند تا اعتماد خریداران را جلب نمایند. پیش‌بینی می‌شود که فروشگاه‌های اینترنتی به تدریج جای خود را در میان خریداران پیدا کنند.

طبق بررسی‌های صورت گرفته از سوی مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و بر اساس آمار بانک جهانی، اتحادیه جهانی مخابرات و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران، بیش از ۷۳ درصد از کل جمعیت ایران در سال ۹۷ به اینترنت دسترسی دارند.

به گفته مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، در سال ۹۶ بیش از ۱۱۱هزار میلیارد تومان خرید آنلاین انجام شده است که پرداخت آن‌ها به‌صورت اینترنتی بوده. علاوه بر این، در سال ۹۶ بیش از ۳۲ هزار میلیارد تومان فروش آنلاین با پرداخت در محل و ۱۶ هزار میلیارد تومان فروش آنلاین که پرداخت آن‌ها به شیوه‌هایی غیر از پرداخت اینترنتی یا پرداخت در محل، ازجمله کارت‌به‌کارت، واریز بانکی و… انجام شده است.

با توجه به آمار مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، در سال ۹۶ تعداد کسب‌وکارهای دارای نماد ۳۶ هزار و ۹۱۰ کسب‌وکار بودند و در پنج ماه اول سال ۹۷ نیز، بیش از ۴۱ هزار و ۶۵۸ کسب‌وکار اینترنتی دارای نماد هستند.

همچنین بر اساس این آمار، بیش از ۱۷ درصد کسب‌وکارهای اینترنتی، فروشگاه‌های بزرگ غیر زنجیره‌ای هستند که ترکیب متفاوتی از کالاها را می‌فروشند. پس‌ازآن به ترتیب بیش از ۸ و بیش از ۷ درصد در حوزه «طراحی صفحات وب» و «انواع رایانه و تجهیزات و ملزومات جانبی» فعال هستند.

 

چشم‌انداز مثبت تجارت الکترونیک ایران در ۱۴۰۰

بر اساس اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت، رتبه جهانی ایران در تجارت الکترونیک در سال گذشته ۶۹ و سهم تجارت الکترونیک از تولید ناخالص داخلی طی این سال ۴٫۸ درصد بوده است. با این حال محمد شریعتمداری، وزیر صنعت، معدن و تجارت در اهداف کمی برنامه اعلامی خود که تا سال ۱۴۰۰ تعریف شده است، اعلام کرده رتبه جهانی تجارت الکترونیک ایران در سال ۱۴۰۰ با ۹ پله رشد در رتبه ۶۰ جهان قرار خواهد گرفت. علاوه بر این وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده سهم تجارت الکترونیک از تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۰ با رشدی نیم درصدی به ۵٫۳ درصد ارتقا خواهد یافت. از سوی دیگر کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد) به‌تازگی از ایران به عنوان یکی از برترین کشورهای درحال‌توسعه جهان ازلحاظ شاخص تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان (B2C) نام برده است. باید گفت که در سال‌های اخیر حجم و ارزش تجارت الکترونیک در جهان به سرعت در حال رشد بوده است و نه‌تنها کشورهای پیشرفته، بلکه اقتصادهای نوظهور و درحال‌توسعه نیز گام‌های بزرگی در راه توسعه تجارت الکترونیک برداشته‌اند. تجارت الکترونیک می‌تواند فرصت‌های اقتصادی و بازارهای جدیدی را پیش روی کشورهای درحال‌توسعه قرار دهد و به کاهش نرخ بیکاری در این کشورها کمک کند.

در همین راستا کنفرانس بین‌المللی تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد) به کشورهای درحال‌ توسعه اکیدا توصیه می‌کند که فرصت پیشرفت در زمینه تجارت الکترونیک را مغتنم شمرده و تلاش کنند تا در این حوزه از سایر کشورها عقب نمانند.

در جدیدترین گزارش آنکتاد وضعیت کشورها در زمینه تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان و برخی از کشورهای درحال‌توسعه مقایسه‌یی انجام گرفته است. در این گزارش آمده است: این بنگاه‌ها توانسته‌اند با عملکردی فراتر از انتظار، در جایگاه مناسبی قرار بگیرند.

 چهار زیرشاخص برای محاسبه تجارت الکترونیک

آنکتاد برای محاسبه شاخص تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان از چهار زیرشاخص همچون؛

  1. «نسبت تعداد کاربران اینترنت به کل جمعیت (بالای ۱۵ سال) »،

  2. «نسبت افراد دارای حساب بانکی به کل جمعیت »،

  3. «تعداد سرورهای امن به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت»

  4. «قابلیت اطمینان خدمات پستی»

استفاده کرده است. اطلاعات ۱۴۳ کشور جهان در این زیرشاخص‌ها با استفاده از پایگاه‌های اطلاعاتی بانک جهانی، اتحادیه بین‌المللی مخابرات و اتحادیه جهانی پست جمع‌آوری و ترکیب شده است تا درنهایت جایگاه این کشورها در تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان (B2C) مشخص شود. «ایران» در حال حاضر از نگاه آنکتاد به عنوان نهمین کشور درحال‌توسعه جهان ازلحاظ شاخص تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان (B2C) شناخته می‌شود.

در بین این ۱۰ کشور، ایران ازلحاظ نسبت تعداد کاربران اینترنت به کل جمعیت بالای ۱۵ سال، نسبت افراد دارای حساب بانکی به کل جمعیت بالای ۱۵ سال، تعداد سرورهای امن به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت و نیز قابلیت اطمینان خدمات پستی به ترتیب در جایگاه‌های هشتم، چهارم، دهم و هفتم قرار گرفته است.

در رتبه‌بندی برترین کشورهای جهان ازلحاظ شاخص تجارت الکترونیک بین بنگاه‌های اقتصادی و مصرف‌کنندگان نیز کشورهای لوکزامبورگ، سویس و نروژ در جایگاه‌های اول تا سوم قرار گرفته‌اند و کشورهای هلند، کره جنوبی، انگلیس، سوئد، ژاپن، آلمان و نیوزیلند نیز رتبه‌های چهارم تا دهم را به خود اختصاص داده‌اند.

به گفته فعالان اقتصادی؛ گسترش تجارت الکترونیک به‌ویژه برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط از اهمیت ویژه‌یی برخوردار است؛ چراکه به آنها امکان می‌دهد کالاها و خدمات خود را با هزینه کمتری به دست مشتریان برسانند؛ هرچند در ابتدا چنین به نظر می‌رسید که تنها شرکت‌های بزرگ می‌توانند با صرف هزینه‌های هنگفت از مزایای تجارت الکترونیک بهره‌مند شوند.

توسط|۱۳۹۷-۱۰-۲۶ ۰۹:۰۸:۵۹ +۰۰:۰۰دی ۲۱ام, ۱۳۹۷|اخبار و رویدادها, مطالب|بدون ديدگاه

About the Author:

ثبت ديدگاه