برای موفقیت در هر حرفه‌ای تسلط و سواد در علم آن حرفه امری حیاتی محسوب می‌شود. در واقع شما هم باید آگاهی مناسبی نسبت به چگونگی کار کردن داشته باشید و هم ابزارش را بشناسید و از آن‌ها به خوبی استفاده کنید. به طور خلاصه شما برای این‌که بتوانید در بازار بورس گلیم خود را از آب بیرون بکشید باید شناخت کافی نسبت به روند بازار و شناخت کافی نسبت به ابزار بهره‌برداری از آن بازار را داشته باشید. مجموع این شناخت‌ها یعنی تحلیل بازار بورس. به طور کلی ما با دو نوع تحلیل در بازار بورس مواجه هستیم، تحلیل بنیادی یا فاندامنتال و تحلیل تکنیکال. حالا تحلیل فاندامنتال و تکنیکال چیستند؟

تحلیل‌ها بزرگ‌ترین قسمت موفقیت در بازار بورس هستند. تحلیل تکنیکال مربوط به بررسی مجموعه قوانین معاملات می‌شود. به این‌گونه که با بررسی روند صعود یا نزول قیمت‌ها در گذشته بتوان رشد یا عدم رشد یک سهم را در آینده پیش‌بینی کرد. با توجه به این‌که ما با گستردگی زیادی در بازار بورس مواجه هستیم، روش‌های متنوعی هم برای بررسی و تحلیل این بازار ها وجود دارد بنابراین یک روش تحلیل هرگز برای همه‌ی بازارهای کارآمد نخواهد بود. یا به عبارتی می‌توان گفت تحلیل تکنیکال اختصاص دارد به بی‌شمار روش معامله‌ای که سعی دارد با بررسی قیمت‌های گذشته به یک پیش‌بینی درست از قیمت‌های آینده دست پیدا کند. تحلیل‌گران تکنیکال معتقدند با استفاده از تحلیل تغییراتی که در نمودارهای قیمت شاهد هستند می‌توان به میزان عرضه و تقاضا دست پیدا کرد و قیمت‌های جدید را پیش‌بینی کرد، با این پیش‌بینی‌ها می‌شود زمان مناسب برای ورود یا خروج را به درستی تشخیص داد. 

اما تحلیل فاندامنتال یا همان تحلیل بنیادی به عنوان روشی برای ارزشیابی یک دارای و سنجیدن ارزش ذاتی آن تعریف شده. یعنی چه؟ یعنی با استفاده از تحلیل فاندامنتال یا بنیادی می‌شود برای سنجش قیمت فعلی بازار استفاده کرد و بعد تصمیم گرفت که آیا می‌توان اقدام به خرید یا نگهداری یا فروش یک دارایی کرد یا نه. این کار با بررسی ریز عامل‌هایی نظیر سیاست دولت‌ها، شرایط اقتصادی کشور و جهان، روندهای صعودی یا نزولی صنعت‌ها و اتفاقات سیاسی انجام می‌شود. در ادامه به‌طور کامل‌تری به بررسی و مقایسه این دو تحلیل می‌پردازیم.

 

فاندامنتالیست:

 

تحلیل تکنیکال دانش بررسی چگونه رفتار کردن قیمت است. این در حالی است که تحلیل فاندامنتال به بررسی صورت‌های مالی شرکت‌ها می‌پردازد. تحلیلگر فاندامنتال شبیه به یک کاوشگر است که به سابقه، دفاتر حساب و میزان فروش یک شرکت دست پیدا می‌کند و با بررسی آن و میزان سودآوری شرکت تشخیص می‌دهد که آیا چشم‌انداز شرکت مثبت است یا نه. درواقع با بررسی سوابق شرکت پیش‌بینی می‌کند آیا شرکت در طی سال‌های روبه‌رو در مسیر سودآوری خواهد بود یا رو به ورشکستگی و نابودی است.

اگر برای خرید سهام یک شرکت سراغ یک فاندامنتالیست (تحلیل‌گر فاندامنتال) بروید، برای شما تولیدات شرکت، مبلغ حاصل از فروش محصولات را بررسی و مشخص می‌کند و سپس آن را با هزینه‌هایی که شرکت در راه‌های مختلف صرف کرده مقایسه می‌کند. سپس حساب می‌کند که چه میزان از فروش شرکت سود خالص را به ارمغان آورده. و بعد با کمی محاسبات نه چندان پیچیده ارزش واقعی سهام شرکت را پیشنهاد می‌دهد که اگر قیمت فعلی سهم در بازار از قیمت پیشنهاد شده توسط تحلیلگر کمتر باشد، آن وقت خرید سهم یک خرید منطقی و مقرون به‌صرفه است.

 

تکنیکالیست:

 

ولی برعکس تحلیلگر فاندامنتال، تحلیلگر تکنیکال اصلا کاری به کار وضعیت فعلی شرکت ندارد. شرکت درحال ورشکستگی باشد یا در اوج تولیدات خود، خودرو تولید می‌کند یا چسب، ده نفر کارگر دارد یا ده هزار نفر. تفاوتی ندارد. چرا که اصلا سر و کار یک تحلیلگر تکنیکال با این اطلاعات نیست. تنها چیزی که یک تکنیکالیست(تحلیلگر تکنیکال) به آن توجه دارد و برایش مهم است مقدار معاملات اخیر سهام شرکت در بازار است. این‌که در مدت کوتاه یا بلند در گذشته چه میزان از سهم شرکت خریداری یا به فروش رسیده. با همین داده‌ها و اطلاعات او می‌تواند پیش‌بینی کند که برای خرید سهم یک شرکت زمان مناسب کی فرا می‌رسد.

تحلیلگر فاندامنتال تمام حواس خود را معطوف می‌کند به این که شرکت چقدر می‌فروشد، چقدر تولید می‌کند و چقدر سود دارد. سعی دارد هر آنچه داخل شرکت رخ می‌دهد را بررسی و تحلیل کند تا بتواند آینده‌ی آن را بهتر پیشبینی کند. 

در مقابل، تحلیلگر تکنیکال تمرکز خود را روی افرادی می‌گذارد که در بازار بورس سهام این شرکت را خرید و فروش می‌کند. او سعی می‌کند با اندازه‌گیری و بررسی بهتر شور و اشتیاق خریدارها و یا میل فروشنده‌ها تشخیص دهد که احتمالا اطلاعاتی پنهانی و پشت پرده وجود دارد که عده‌ای خاص از آن باخبرند. حالا با به کارگیری دانش و تجربه‌اش سعی می‌کند بهترین پیشبینی را از وضعیت آینده‌ی این سهم بکند. 

 

بالاخره تحلیل فاندامنتال (بنیادی) بهتر است یا تحلیل تکنیکال؟

 

این که کدام تحلیل کارایی بیشتری دارد؟ باید بگویم هر دو به میزان قابل توجهی اهمیت دارند. در واقع اگر شما بخواهید به یک معامله‌گر حرفه‌ای در بازار بورس تبدیل شوید بهتر است هر دو تحلیل را خوب یاد بگیرید تا با به کارگیری هرکدام در جای درست بهترین خرید و فروش‌ها را انجام دهید. اما اینکه تاثیر کدامیک در دنیای امروز بیشتر است، واقعیت این است که در بسیاری از تحقیق‌ها و مقاله‌ها ثابت شده تحلیل تکنیکال امروزه موثرتر از تحلیل‌های فاندامنتال است.  

یکی از مهم‌ترین دلایل ارجحیت تحلیل تکنیکال نسبت به فاندامنتال این است که با توجه به گستردگی دنیای بورس شما نیاز دارید یک روش تحلیلی داشته باشید که این گستردگی را پوشش دهد و پاسخگوی همه نیازهای شما باشد. تحلیل تکنیکال این امر را برای شما میسر می‌کند چرا که شما نمی‌توانید روی همه‌ی شرکت‌ها تحلیل فاندامنتال داشته باشید. به عنوان مثال از یک فرد متبحر در تحلیل فاندامنتال در صنعت فولاد نمی‌توان انتظار داشت که در بازار شکر و صنعت خودرو هم همانقدر توانایی و تبحر نشان دهد. 

اما با داشتن دانش تحلیل تکنیکال خیلی فرق نمی‌کند بازار روبروی شما خودرو است یا پوشاک چون شما یک قاعده‌ کلی برای بررسی نمودار های خرید و فروش معامله‌گرها دارید که می‌توانید در بهترین زمان وارد یا خارج شوید و یک سهم را بخرید یا بفروشید. یا با نگاهی عظیم‌تر حتی لزومی ندارد شرکتی که قصد خرید یا فروش سهامش را دارید در ایران باشد. یک تحلیلگر فاندامنتالیست که تسلط کامل بر تحلیل بنیادی شرکت‌های بورس ایران دارد ممکن است اصلا از ساز و کار تحلیل در بازار بورس بین‌المللی اطلاعی نداشته باشد.

 اما برای یک تکنیکالیست هیچ فرقی نمی‌کند بازار بورس کجاست. هیچ مانعی نمی‌تواند او را از فعالیت در هر نوع بازار مالی بازدارد. هر فن و ابزار و دانشی که یک تکنیکالیست دارد در تمام بازارهای جهان به یاری‌اش می‌آید و اصلا برایش فرقی ندارد نموداری که در حال بررسی آن است که مربوط به شرکتی در اصفهان است یا شرکتی در شمال آمریکا.

یکی دیگر از مزیت‌های تحلیل تکنیکال نسب به تحلیل فاندامنتال، قضیه‌ی سرعت عمل در تحلیل است. یک تحلیلگر بنیادی برای انجام هر تحلیل به طور میانگین نیازمند سه تا چهار روز تحقیق و بررسی است اما یک تکنیکالیست می‌تواند تحلیلی را در عرض یک ساعت هم انجام دهد.

به هر ترتیب همانطور که در بالا گفتیم برای موفقیت در بازار بورس چه بهتر که هر دو تحلیل را به خوبی بشناسیم و کار با آنان را بلد باشیم، یادتان نرود اگر قصد سرمایه‌گذاری بلند مدت دارید حتما تحلیل بنیادی یا همان تحلیل فاندامنتال را انجام بدهید چرا که برای سرمایه‌گذاری بلند مدت قطعا سابقه‌ی شرکت و میزان سود و زیان اهمیت بیشتری نسبت به خرید و فروش لحظه‌ای سهام آن در بازار کنونی دارد.