93 درصد بنگاه‌های اقتصادی دنیا، حتی تصور رویارویی با بحران جهانی مانند بحران کرونا را نمی‌کردند و هیچ برنامه‌ای برای مقابله با آن نداشتند.

طی یک ماه گذشته، شرکت «ایربی‌ان‌بی» ۱۹۰۰ نفر و شرکت «اوبر» ۳۷۰۰ نفر از نیروی کار خود را به دلیل بحران کرونا تعدیل کردند. همچنین شرکت خودروسازی «رنو» هم طی هفته گذشته، ۱۵۰۰۰ نفر از کارمندان خود را تعدیل کرد. تعدیل نیرو، تنها راهی بود که کسب‌وکارهای بزرگ دنیا توانستند در این شرایط سرپا باقی بمانند. فقط استارتاپ‌ها نبودند و بزرگترین شرکت‌های صنعتی دنیا نیز از این رکود اقتصادی جهان، بی‌دردسر عبور نکرده‌اند.

نایب رئیس کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق بازرگانی تهران، فرزین فردیس می‌گوید:

«اکسنچر (Accenture) که یکی از بزرگ‌ترین مراکز مشاوره‌ بنگاه‌های اقتصادی دنیا است، در ابتدای می ۲۰۲۰، آمارسنجی در بیش از ۱۰۰ کشور دنیا انجام داد. در این گزارش از بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط پرسیده شده که چقدر برنامه برای مواجهه با چنین بحرانی داشته‌اید؟ آیا اصلا برنامه‌ای داشته‌اید؟ جالب این است که ۷۱ درصد بنگاه‌های بین‌المللی دنیا اعلام کردند که هیچ برنامه‌ای نداشتد و هرگز فکر نمی‌کردند که بحرانی چنین عظیم بتواند رخ دهد که تمام زنجیره تامین، تولید، توزیع، فروش و نیروی انسانی را تحت تاثیر قرار دهد.»

فردیس ادامه می‌دهد:

«۲۲ درصد دیگر بنگاه‌ها هم می‌گویند که برنامه‌هایی برای شرایط مشابه داشتیم، ولی برنامه‌های ما ابدا پاسخگوی این حجم از شوک به عرضه و تقاضا نیست.

بدین ترتیب می‌توانیم بگوییم که ۹۳ درصد کسب‌وکارهای دنیا نمی‌دانستند که چطور باید با چنین بحران کرونا جهانی رو‌به‌رو شوند.

طبیعتا در ایران هم وضعیت به همین شکل است و کسب‌وکارها زیان‌های بسیاری را در جریان این بحران جهانی متحمل شده‌اند.

همچنین گفتنی است که سازمان فناوری اطلاعات، تحقیق در مورد ت<ثیر بحران کرونا بر استارت‌آپ‌های ایرانی انجام داد. طی این تحقیق و نظرسنجی، ۶۱ درصد کسب‌وکارها گفته‌اند که اگر شرایط موجود ادامه یابد، در کمتر از سه ماه، کسب‌وکارشان به طور کامل تعطیل خواهد شد. ۶ شرکت ادعا کردند بین سه تا شش ماه دوام می‌آورند و ۳۰ شرکت دیگر هم گفتند که تنها تا پایان سال می‌توانند سرپا بمانند. گفتنی است که ۴۳ درصد شرکت‌هایی که گفتند کمتر از ۳ ماه دوام می‌آورند، در حوزه نرم‌افزار فعالیت دارند.

فردیس می‌گوید:

 شاید توان یادگیری و انعطافی مهم‌ترین چیزی باشد که این روزها به آن نیاز داریم.

توان یادگیری راه نجات استارت‌آپ‌ها در بحران کرونا است.

او می‌افزاید:

جمله معروفی در دنیای مدیریت و بیولوژی وجود دارد که می‌گوید این قوی‌ترین موجودات زنده نبودند که توانستند خودشان را از خطر انقراض نسل نجات دهند، این عظیم‌الجثه‌ترین موجودات نبودند که توانستند با خطر یخبندان طولانی مبارزه کنند. بلکه انعطاف‌پذیرترین و یادگیرنده‌ترین موجودات بودند که توانستند در شرایط سخت خودشان را جمع کنند، از دیگران یاد بگیرند و فهم درستی از شرایط داشته باشند و متناسب با آن تحلیل درست و فهم جدید از شرایط جدید، تجهیز منابع انجام دهند و در حلقه بازخورد، خودشان را ارزیابی کنند و بهبود دهند.»

استارتاپ‌ها خیلی زودتر از دیگران یاد می‌گیرند که چالش‌های جدی در زنجیره تأمین جهانی وجود خواهد داشت و این چالش‌ها تعمیق خواهد شد و نیاز به بازنگری در زنجیره تأمین وجود دارد. آن‌ها خیلی زودتر از بنگاه‌های بزرگ یاد می‌گیرند که با روش‌های گذشته نمی‌توان یک بنگاه را اداره کرد و نحوه مدیریت کارکنان وهیات مدیره باید بازبینی جدی داشته باشد. من بسیار خوش‌بین هستم که استارت‌آپ‌های ایرانی به خاطر توان یادگیری و انعطاف‌شان جزء سرآمدها باشند و بتوانند خیلی زودتر خودشان را پیدا کنند و راه جدیدی بیابند که از پس چالش ویروس کرونا بزرگ برآیند.