در سال ۱۳۸۵، دولت نهم با هدف افزایش عدالت اجتماعی در برخورداری از منابع دولت، کاهش تصدی‌گری دولت در امور اقتصادی و مطابق با اصل ۴۴ قانون اساسی، سهام خود را در برخی از شرکت‌ها و موسسه‌های تجاری و اقتصادی بزرگ به عموم مردم منتقل کرد. در مرحله اول، سهام عدالت بین اقشار کم درآمد جامعه توزیع شد. سپس در چند مرحله، افراد بیشتری صاحب سهام عدالت شده و در نهایت این سهام به نزدیک ۴۹ میلیون ایرانی اختصاص یافت.

طبق قوانین، سود سهام عدالت تا ۱۰ سال تحت عنوان هزینه مربوط به صدور این سهام مستهلک شد و از سال ۹۶ شروع به سوددهی سالیانه به مردم کرد.

سرانجام در سال ۱۳۹۹ و پس از ۲ سال بحث و بررسی، امکان آزادسازی سهام عدالت توسط دارندگان سهام فراهم شد.

تمام مشمولین سهام می‌توانند با مراجعه به سامانه https://www.samanese.ir/ و اطلاع از آخرین وضعیت سود سهام دریافتی، تصمیم خود در زمینه نوع مالکیت سهام عدالت را مشخص کنند. البته به یاد داشته باشید که هر فردی تنها یک‌بار می‌تواند نوع مدیریت سهام خود را تعیین کند.

منظور از آزادسازی سهام عدالت چیست؟

طی طرح آزادسازی، مشمولین می‌توانند با انتخاب روش مدیریت سهام، بین دو گزینه مدیریت مستقیم و غیرمستقیم انتخاب کنند. در صورت انتخاب مدیریت مستقیم، سهام هر فرد طبق سازوکاری که شورای عالی بورس تدوین خواهد کرد، در اختیار فرد قرار می‌گیرد و هر شخص مسئول مدیریت و خریدوفروش این سهام خواهد بود.

در روش غیرمستقیم مدیریت سهام افراد همچنان در اختیار شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی خواهد بود و این دارایی‌ها به صورت صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام (۷۰ درصد) و صندوق‌های توسعه استانی (۳۰ درصد) مدیریت خواهند شد.

برای آزادسازی سهام عدالت، مهلت یک ماهه تعیین شده است؛ یعنی از ۱۰ اردیبهشت تا ۱۰ خرداد ماه ۱۳۹۹.

طبق قوانین اعلام‌شده، بعد از ۲ ماه از تاریخ ثبت‌نام، سهام هر فرد از طریق سامانه سجام در اختیار او قرار خواهد گرفت. با این وجود معامله سهام بر اساس ضوابط تعیین‌شده از طرف شورای عالی بورس خواهد بود. احتمالاً آزادسازی سهام عدالت به صورت چند مرحله‌ای و با فواصل زمانی چند ماهه صورت خواهد گرفت تا از اثرات جانبی آن بر وضعیت بازار بورس کاسته شود.

افرادی که کد بورسی ندارند هم می‌توانند روش مستقیم را انتخاب کنند، اما باید در فرصتی مناسب در سامانه سجام ثبت‌نام کرده و نسبت به احراز هویت خود اقدام کنند.

سخن پایانی

با توجه به این که هر فرد تنها یک‌بار می‌تواند روش مدیریت سهام عدالت خود را تعیین کند، باید حواسمان باشد که برای تصمیم‌گیری عجله نکنیم و ابتدا کلیه جوانب را بسنجیم.

حواستان باشد که اگر تا به حال در بورس خریدوفروشی انجام نداده‌اید یا زمان کافی برای این کار را ندارید، احتمالا گزینه مدیریت غیرمستقیم مفیدتر خواهد بود.

به تازگی سهام صندوق ETF به فروش گذاشته شده است که هر فردی می‌تواند بدون نیاز به کد بورسی و بدون محدودیت سنی با حداقل 100.000 ریال و حداکثر 20.000.000 ریال، این سهام را از طریق اپلیکیشن شاپ خریداری کند.