سرتان شلوغ است و نمی‌توانید به بازار بروید و اجناس مورد نیاز خود را خریداری کنید یا به دلیل آلودگی‌ هوا و ترافیک سنگین ترجیح می‌دهید اصلاً خرید نروید؟! شاید هم از این خسته شده‌اید که چند مغازه و پاساژ را بگردید و کالای مورد نیاز خود را پیدا نکنید. در چنین شرایطی است تجارت الکترونیک (E-Commerce) به نجات شما می‌آید. همه مردم دوست دارند که تنها با چند کلیک بتوانند تمام خریدهای خود را در چند دقیقه انجام داده و حتی ناهارشان را هم سفارش دهند! مفهوم تجارت الکترونیک را  می‌توان به صورت انجام تمام معاملات تجاری در پلتفرم الکترونیک تفسیر کرد.

اگر بخواهیم به زبان ساده‌تر این موضوع را برای شما شرح دهیم می‌توان گفت، هر نوع دادوستد تجاری که در بستر فضای دیجیتال به انجام برسد تجارت الکترونیک نامیده می‌شود. در این مطلب از شاپ می‌خواهیم مفهوم تجارت الکترونیک را بهتر درک کنیم و با رایج‌ترین انواع آن آشنا شویم. شاید روزی خواستید برای یک‌بار هم که شده از فروشگاه‌های اینترنتی خرید کنید! پس با ما در ادامه مطلب از شاپ همراه باشید.

 

مفهوم تجارت الکترونیک چیست؟

تجارت الکترونیک یعنی انجام معامله‌های تجاری، از طریق ابزارهای الکترونیکی مانند اینترنت، تلفن، تلویزیون و کامپیوتر. در حال حاضر، کلمه‌ تجارت الکترونیک و اینترنت، واژه‌هایی هستند که تصور دنیای امروزی بدون آن‌ها تقریباً غیرممکن است. فرآیند دادوستد الکترونیک می‌تواند شامل خرید کالاهای فیزیکی از سایت‌هایی مانند آمازون، خرید یک آموزش اینترنتی، دریافت خدمات یا انجام تراکنش بانکی و … باشد.

مفهوم تجارت الکترونیک را می‌توان در ۴ دسته‌بندی کلی قرار داد؛ کسب‌و‌کار با کسب‌و‌کار (B2B)، کسب‌و‌کار با مشتری (B2C)، مشتری با کسب‌و‌کار (C2B)، مشتری با مشتری (C2C).

مفهوم تجارت الکترونیک

تاریخچه پیدایش مفهوم تجارت الکترونیک

تجارت الکترونیک مفهوم خیلی جدیدی نیست و بهره‌گیری از تکنولوژی‌های الکترونیکی در اجرای فرآیند‌های اقتصادی و تجاری و مبادلات به چند دهه قبل باز مي‌گردد. برخی معتقدند که اولین مبادله‌ای که با تلفن یا فکس انجام شد، نقطه شروع تجارت الکترونیکی بوده است. اما شکل امروزی این نوع تجارت متفاوت‌تر از آن است و آغاز این مفهوم را می‌توان به دهه 60 میلادی نسبت داد که رفته‌رفته ارسال و دریافت اطلاعات از طریق شبکه‌های ارتباطی و بعدها اینترنت میسر شد. تبادل الکترونیکی اطلاعات، بستر انتقال الکترونیکی سندهای تجاری را براي افراد و سازمان‌ها فراهم آورد. کاهش استفاده از کاغذ و تسریع در انتقال پیام و در نتیجه افزایش سرعت معاملات به مرور زمان بخشی از بدنه اصلی کسب‌وکارها شد.

به مرور زمان و پیدایش ابزارهای ذخيره و پردازش اطلاعات و دسترسي هرچه بیشتر افراد جامعه و همینطور تقویت و تکامل فناوري‌هاي مخابراتي و شبكه، تعداد بیشتری از شرکت‌ها به این حوزه ورود کردند. اما به علت پرهزینه و دشوار بودن پیاده‌سازی چنین سیستمی و نیاز به آموزش کارکنان، فقط شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ از آن استفاده می‌کردند.

در شرایط فعلی به علت كاهش هزینه سخت‌افزارها و افزایش و توسعه نرم‌افزارها، امكان مبادله‌کردن داده‌ها در سرتاسر دنیا با هزینه‌های بسیار کم و منطقی براي عموم مردم فراهم آمده است. ماهیت اصلي و بنيادي تجارت الکترونیک نيز همين دسترسي راحت، کم هزینه و سریع به اطلاعات لازم برای خریدوفروش در بستر اینترنت می‌باشد. به طور کلی روند شكل‌گيری و توسعه مفهوم تجارت الکترونیک را می‌توان به 5 مرحله تفکیک نمود: پيدايش شبكه‌های خصوصی، پيدايش پست الکترونیک و چت، پیدایش مرورگرها، شروع فعاليت سايت‌های خرده‌فروشی و ایجاد مدل‌های تجارت الکترونیک.

اگر بخواهیم کمی دقیق‌تر این موضوع را بررسی کنیم، می‌توان جف بزوس را نخستین کسی دانست که به صورت جدی یک فروشگاه آنلاین، یعنی فروشگاه آمازون را راه‌اندازی کرده و آن را به موفقیت رسانده است. فروشگاه آمازون در سال ۱۹۹۴ توسط جف بزوس و با هدف فروش آنلاین کتاب راه‌اندازی شد. در حال حاضر، آمازون بزرگ‌ترین فروشگاه دیجیتال دنیا بوده و بنیان‌گذار آن (جف بزوس) جزء ثروتمندترین افراد جهان به‌حساب می‌آید.

مفهوم تجارت الکترونیک و تاریخچه پیدایش آن

وب‌سایت EBay هم یکی از نمونه‌های تجارت الکترونیک است که امکان خریدوفروش آنلاین میان مصرف‌کنندگان را فراهم می‌آورد. این وب‌سایت در سال ۱۹۹۵ مزایده‌های آنلاین را به جهان معرفی کرد و در سال ۱۹۹۷ و با استقبال شدید از عروسک‌های Beanie Babies، شهرت و محبوبیت بسیار زیادی یافت. با افزایش تعداد کاربران اینترنتی، بسیاری بر این باورند که به زودی تجارت الکترونیک به روش اصلی انجام معامله‌های تجاری مبدل می‌شود.

تجارت الکترونیک مانند هر تکنولوژی دیجیتال دیگری در طول سال‌ها تکامل یافته است. با گسترش استفاده از دستگاه‌های تلفن همراه، تجارت گوشی همراه نیز بازار مختص خود را پیدا کرده است. با ظهور سایت‌هایی مانند فیس‌بوک و پینترست (Pinterest)، شبکه‌های اجتماعی به محرک مهمی برای مفهوم تجارت الکترونیک تبدیل شده‌اند.

به عنوان مثال، از سال ۲۰۱۴، در فروش‌های انجام‌شده پلتفرم تجارت الکترونیک Shopify که به دلیل تبلیغات شبکه‌های اجتماعی بوده است، در ۸۵ درصد موارد، خریداران با استفاده از تبلیغات فیس‌بوک به این پلتفرم هدایت شده‌اند.

همچنین تا سال ۲۰۱۳، میزان فروش جهانی تجارت الکترونیک، به ۱.۲ تریلیون (۱۰۰۰ میلیارد) دلار رسید و میزان فروش گوشی تلفن همراه در ایالات متحده به ۳۸ میلیارد دلار رسید. بیش از ۴۰ درصد کاربران اینترنت، کالاهایی را به صورت آنلاین خریداری کرده‌اند. این ارقام همچنان به رشد خود ادامه خواهند داد، زیرا استفاده از تلفن همراه و اینترنت، هم در ایالات متحده و هم در بازارهای در حال توسعه در سراسر جهان، در حال گسترش است.